Anaalzakken bij hond en kat
Inleiding
De anaalzakken liggen bij honden en katten in de sluitspier, rechts en links van de anus (op 5 en 7 uur). Zij dienen voor de opslag van een sereus-vettig secreet, dat in de anaalklieren gevormd wordt.
Bij de hond hebben de anaalzakken ongeveer de grootte van een hazelnoot (12-15 mm diameter) en zijn door een spierlaag omgeven. De anaalzakken monden via een afvoergang uit in de anus.
Honden lossen de inhoud tijdens de defecatie of in stresssituaties. Hiermee werd het terittorium afgebakend. Bij onze huishonden is deze functie grotendeels verloren gegaan.
Sommige dieren, zoals de stinkdieren, gebruiken hun anaalzakken als een verdedigingsmechanisme.
Symptomen
De afvoergangen van de anaalzakken kunnen verstoppen, wat tot een abnormaal hoge opslag van secreet leidt.
Honden kunnen zelf niet bij hun anaalzakken. Als die overvuld of ontstoken zijn, gaan ze in de omgeving (rond de staart) zitten te likken en bijten, soms tot bloedens toe.
Het zogenaamde “sleetje rijden” is een poging van de hond om van de irritatie en jeuk af te komen. De hond schuift hierbij met zijn achterste plat over de grond.
De symptomen op een rij zijn dus als volgt:
1.- Excessief likken van perineum (gebied rond anus), soms ook op de lage rug bij de staart of links en rechts van de staart-anus
2.- Abrupt gaan zitten, met de staart hard op de grond gedrukt“sleetje rijden”. De hond gaat zitten met de achterbenen naar voren gestrekt en schuift met zijn achterste over de grond
3.- Geïrriteerd gedrag, onrust , pijn
Andere oorzaken die bij deze symptomen kunnen passen zijn bv de aanwezigheid van lintwormen en/of vlooien in dat gebied.
Complicaties
Indien de zakken langere tijd overvuld zijn geweest kunnen ze ontstoken ontaarden. Dit leidt tot infectie, soms zelfs tot abcesvorming en fisteling. De hond kan dan zeer geïrriteerd of pijnlijk zijn, vooral indien aangeraakt bij zijn staart of anus.
Als het abces nog niet doorgebroken is, ziet u naast de anus een zeer pijnlijke zwelling. Wanneer het wel doorgebroken is, dan is een klein gaatje naast de anus te zien, waarvan bloed en etter uitkomt.
Zoals alle weefsels in ons lichaam kunnen ook anaalklieren tumoreus worden. Deze diagnose kan alleen gesteld worden door het nemen van biopten.
Behandeling
In de meeste gevallen is het voldoende als de dierenarts de anaalklieren leeg drukt door met een gehandschoende wijsvinger in de anus het zakje tussen duim en wijsvinger richting de afvoeropening leeg te drukken.
In enkele gevallen echter is verdere behandeling noodzakelijk. Normaal is de inhoud van de anaalklieren bruin en vloeibaar, eigenlijk een beetje olie-achtig. Als er sprake is van een ontsteking dan kan de inhoud dik, pussig of bloederig worden. In dat geval kan het zijn dat er een kuur antibiotica en eventuel ontstekingsremmers voorgeschreven moeten worden.
Een anaalklierabces zal worden geopend en uitgespoeld. In sommige gevallen moet dit onder narcose gebeuren. Bij sommige dieren helpt het leeg drukken van de anaalklieren maar voor korte tijd. Na enkele weken zijn ze weer vol en beginnen de problemen opnieuw. Bij die gevallen is het ook van belang te zoeken naar een eventuele achterliggende oorzaak.
In het uiterste geval is kan het verstandig zijn om de anaalklieren operatief te laten verwijderen zodat de hond definitief van de problemen af is. Deze operatie is echter niet zonder risico's. Indien de sluitspier beschadigd raakt, kan dit leiden tot incontinentie, oftewel, het niet meer op kunnen houden van de ontlasting.
Preventie
Preventief kan een vezelrijke voeding bijdragen aan het "gezond" houden van de anaalklieren. Door de vezels wordt de ontlasting wat harder en volumineuzer, en neemt bij het ontlasten dan de vloeistof uit de anaalklieren makkelijker mee naar buiten.
Het is overigens niet aan te raden om thuis preventief de anaalzakken leeg te knijpen, omdat juist door dit leegknijpen de productie van het anaalklier-secretum gestimuleerd kan worden, en onoordeelkundig knijpen tot serieuze ontstekingen kan leiden.
Inleiding
De anaalzakken liggen bij honden en katten in de sluitspier, rechts en links van de anus (op 5 en 7 uur). Zij dienen voor de opslag van een sereus-vettig secreet, dat in de anaalklieren gevormd wordt.
Bij de hond hebben de anaalzakken ongeveer de grootte van een hazelnoot (12-15 mm diameter) en zijn door een spierlaag omgeven. De anaalzakken monden via een afvoergang uit in de anus.
Honden lossen de inhoud tijdens de defecatie of in stresssituaties. Hiermee werd het terittorium afgebakend. Bij onze huishonden is deze functie grotendeels verloren gegaan.
Sommige dieren, zoals de stinkdieren, gebruiken hun anaalzakken als een verdedigingsmechanisme.
Symptomen
De afvoergangen van de anaalzakken kunnen verstoppen, wat tot een abnormaal hoge opslag van secreet leidt.
Honden kunnen zelf niet bij hun anaalzakken. Als die overvuld of ontstoken zijn, gaan ze in de omgeving (rond de staart) zitten te likken en bijten, soms tot bloedens toe.
Het zogenaamde “sleetje rijden” is een poging van de hond om van de irritatie en jeuk af te komen. De hond schuift hierbij met zijn achterste plat over de grond.
De symptomen op een rij zijn dus als volgt:
1.- Excessief likken van perineum (gebied rond anus), soms ook op de lage rug bij de staart of links en rechts van de staart-anus
2.- Abrupt gaan zitten, met de staart hard op de grond gedrukt“sleetje rijden”. De hond gaat zitten met de achterbenen naar voren gestrekt en schuift met zijn achterste over de grond
3.- Geïrriteerd gedrag, onrust , pijn
Andere oorzaken die bij deze symptomen kunnen passen zijn bv de aanwezigheid van lintwormen en/of vlooien in dat gebied.
Complicaties
Indien de zakken langere tijd overvuld zijn geweest kunnen ze ontstoken ontaarden. Dit leidt tot infectie, soms zelfs tot abcesvorming en fisteling. De hond kan dan zeer geïrriteerd of pijnlijk zijn, vooral indien aangeraakt bij zijn staart of anus.
Als het abces nog niet doorgebroken is, ziet u naast de anus een zeer pijnlijke zwelling. Wanneer het wel doorgebroken is, dan is een klein gaatje naast de anus te zien, waarvan bloed en etter uitkomt.
Zoals alle weefsels in ons lichaam kunnen ook anaalklieren tumoreus worden. Deze diagnose kan alleen gesteld worden door het nemen van biopten.
Behandeling
In de meeste gevallen is het voldoende als de dierenarts de anaalklieren leeg drukt door met een gehandschoende wijsvinger in de anus het zakje tussen duim en wijsvinger richting de afvoeropening leeg te drukken.
In enkele gevallen echter is verdere behandeling noodzakelijk. Normaal is de inhoud van de anaalklieren bruin en vloeibaar, eigenlijk een beetje olie-achtig. Als er sprake is van een ontsteking dan kan de inhoud dik, pussig of bloederig worden. In dat geval kan het zijn dat er een kuur antibiotica en eventuel ontstekingsremmers voorgeschreven moeten worden.
Een anaalklierabces zal worden geopend en uitgespoeld. In sommige gevallen moet dit onder narcose gebeuren. Bij sommige dieren helpt het leeg drukken van de anaalklieren maar voor korte tijd. Na enkele weken zijn ze weer vol en beginnen de problemen opnieuw. Bij die gevallen is het ook van belang te zoeken naar een eventuele achterliggende oorzaak.
In het uiterste geval is kan het verstandig zijn om de anaalklieren operatief te laten verwijderen zodat de hond definitief van de problemen af is. Deze operatie is echter niet zonder risico's. Indien de sluitspier beschadigd raakt, kan dit leiden tot incontinentie, oftewel, het niet meer op kunnen houden van de ontlasting.
Preventie
Preventief kan een vezelrijke voeding bijdragen aan het "gezond" houden van de anaalklieren. Door de vezels wordt de ontlasting wat harder en volumineuzer, en neemt bij het ontlasten dan de vloeistof uit de anaalklieren makkelijker mee naar buiten.
Het is overigens niet aan te raden om thuis preventief de anaalzakken leeg te knijpen, omdat juist door dit leegknijpen de productie van het anaalklier-secretum gestimuleerd kan worden, en onoordeelkundig knijpen tot serieuze ontstekingen kan leiden.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |